Regelmatig worden er grote datalekken bekend. Een datalek betekent dat gegevens zijn gestolen omdat ze niet goed genoeg beveiligd waren. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2021 bij mensen die zich op corona lieten testen. Hun persoonsgegevens werden te koop aangeboden via sociale media. In hetzelfde jaar was er een lek in het ticketsysteem van dierentuinen. Daardoor zijn de gegevens van honderdduizenden mensen bij criminelen terechtgekomen.
Ook werd bekend dat gegevens van misschien wel miljoenen Nederlanders waren gestolen. Dat gebeurde bij een bedrijf dat computersystemen maakt voor autogarages. Ook Facebook heeft een datalek gemeld. En in 2024 was er een groot datalek bij communicatiebedrijf AddComm. Hierdoor werden gegevens openbaar van klanten van Eneco en Bol en andere grote bedrijven.
Het kan gaan om NAW-gegevens (naam, adres en woonplaats), geboortedata, telefoonnummers, e-mailadressen, rekeningnummers en BSN’s (Burgerservicenummers).
Helaas zijn dit geen uitzonderingen. De Autoriteit Persoonsgegevens krijgt elk jaar duizenden meldingen van datalekken. Maar hoe kunnen criminelen deze gegevens eigenlijk gebruiken?
Een oplichter kan (persoonlijk) contact met u opnemen via telefoon, WhatsApp, sms en e-mail. U krijgt dan de vraag om iets te betalen of op een website in te loggen. De afzender doet zich daarbij voor als een bekende van u. Of als een bedrijf of organisatie die u vertrouwt.
Ook kan een oplichter zich voordoen als u. Want identificeren moet meestal met postcode, adres of geboortedatum. Als een oplichter die gegevens van u heeft, kan hij/zij spullen bestellen en abonnementen nemen op uw naam.
Zijn ook uw gegevens bij criminelen terechtgekomen?
Met de meldingen die bij ons zijn gedaan, kunnen we dat niet zeker weten. Waar gestolen of misbruikte persoonsgegevens precies vandaan komen, is bijna nooit terug te vinden. Hoe oplichters de gegevens zullen gebruiken, is ook niet duidelijk. Maar op de website Haveibeenpwned kunt u wel controleren of uw gegevens openbaar zijn geworden. En ook waar en wanneer dat is gebeurd. Deze website is ontworpen door een Australische beveiligingsexpert. Experts in fraude en computercriminaliteit zien dit als een betrouwbare website.
Wat kunt u doen?
Helaas kunt u zelf een datalek niet voorkomen. Ook kunt u niet tegenhouden dat uw gegevens gebruikt worden. Let daarom extra goed op oplichting via telefoon, post, e-mail, sms en WhatsApp. Controleer ook goed of alle bijschrijvingen en afschrijvingen van uw bankrekening wel kloppen. Verander voor de zekerheid uw wachtwoorden. Gebruik altijd unieke en sterke wachtwoorden voor al uw accounts. Gebruik tweestaps-inlog als dat kan.
Is er een kopie van uw identiteitsbewijs (rijbewijs, paspoort of ID-kaart) openbaar geworden? Meld dit dan ook bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI).