Oplichters sturen een appje uit naam van iemand die u kent, vaak een familielid. In het appje staat dat de ‘bekende’ een nieuw nummer heeft en dat u het oude nummer kunt weggooien. Daarna vraagt de oplichter u via de app om geld, omdat hij/zij een probleem heeft dat snel opgelost moet worden. Soms sturen oplichters eerst een sms’je. Daarin vragen ze u om contact op te nemen via WhatsApp. We noemen deze vorm van oplichting ‘hulpvraagfraude’.
Dit kunt u direct doen
– Zoek het telefoonnummer van uw bekende op in uw eigen lijst met contacten. Bel de bekende via dat nummer en vraag of hij/zij u echt een appje heeft gestuurd.
– Heeft u al geld overgemaakt? Neem contact op met uw bank en meld het bij de Fraudehelpdesk. Doe ook aangifte bij de politie.
Dit zijn signalen van fraude:
– Er is altijd veel haast bij de vraag om geld. Het geldprobleem moet meteen opgelost worden, anders komt de ‘bekende’ in grote problemen.
– De ‘bekende’ belooft het geld meteen terug te betalen. U moet het alleen even overmaken omdat hij/zij nu tijdelijk niet bij zijn/haar geld kan.
– Als u vraagt om even te bellen of langs te komen, zegt de ‘bekende’ altijd nee. Let op: nu artificial intelligence (AI, kunstmatige intelligentie) steeds beter werkt, begint dit te veranderen. Want oplichters kunnen met AI de stem van de bekende nadoen. Hierdoor lijkt het alsof u aan de telefoon echt met uw bekende praat.
Denkt u dat u slachtoffer bent van hulpvraagfraude? Neem dan contact op met de FHD
Wat is hulpvraagfraude?
Bij hulpvraagfraude vragen oplichters via WhatsApp om geld. Ze doen vaak alsof ze een familielid zijn, bijvoorbeeld uw zoon of dochter. Meestal krijgt u meteen een appje. Soms krijgt u eerst een sms met de vraag een appje te sturen naar een telefoonnummer dat de oplichter u geeft. In het appje staat dat de ‘bekende’ een nieuw nummer heeft en dat u het oude nummer kunt weggooien.
Daarna vraagt hij/zij u om geld. De ‘bekende’ heeft nu meteen geld nodig om een probleem op te lossen. Dat probleem is bijvoorbeeld een schuld die nu moet worden afbetaald. Of hij/zij heeft opeens een nieuwe wasmachine nodig. De ‘bekende’ kan om verschillende redenen even niet bij zijn/haar geld. Daarom vraagt hij/zij u een bedrag te betalen. Dit bedrag krijgt u zo snel mogelijk terug.
Soms hebben oplichters het WhatsApp-account van uw bekende gehackt. Dan sturen ze hun berichtjes ook echt vanaf dat telefoonnummer. Maar meestal maken ze gebruik van een prepaid telefoon (zonder abonnement). Dat is ook waarom ze in hun appjes meteen zeggen dat uw ‘bekende’ een nieuw telefoonnummer heeft. U ziet de profielfoto van de bekende staan bij de appjes. Want die foto heeft de oplichter gekopieerd van sociale media. Daar heeft hij/zij ook goed gekeken waar u de bekende van kent. Want met die informatie kan hij/zij nog beter doen alsof hij/zij die persoon is.
Artificial intelligence (AI, kunstmatige intelligentie) werkt steeds beter. Daardoor is het voor oplichters makkelijker geworden om ook geluid te gebruiken. Als u vroeg om even te bellen, zeiden ze eerder altijd nee. Nu zeggen ze soms wel ja. Ze gebruiken dan AI om de stem van uw bekende na te doen. Hierdoor lijkt het alsof u aan de telefoon echt met uw bekende praat.
Hoe zorgt u dat hulpvraagfraude bij u niet gebeurt?
– Deel liever niet te veel informatie over uzelf op sociale media. Ook niet op Marktplaats of een andere website waar u persoonlijke gegevens kunt invullen. Hoe meer oplichters van u weten, hoe makkelijker het wordt om net te doen alsof zij een bekende van u zijn.
– Maak nooit geld over als iemand u dat vraagt in een appje. Zoek eerst het telefoonnummer van uw bekende op in uw eigen lijst met contacten. Bel hem/haar via dat telefoonnummer. En vraag dan of die persoon u echt om geld heeft gevraagd.
– Spreek met uw familie af hoe u contact met elkaar opneemt als een van u echt in een noodsituatie zit. Spreek bijvoorbeeld af dat u nooit om geld zult vragen alleen via WhatsApp. Maar dat u elkaar in zo’n situatie opbelt.
– Spreek een codewoord af of een speciale vraag, voor als u met elkaar belt over een betaling. Zo kan iemand u nooit oplichten door een stem na te doen met behulp van AI.
– Stel 2-stapsinlog in. Dan kan uw WhatsApp-account niet gehackt worden. Vertel anderen ook hoe belangrijk 2-stapsinlog is. Dan zijn ook de accounts van uw bekenden goed beveiligd tegen hacken.
Wat doet hulpvraagfraude met slachtoffers?
Komt u erachter dat het niet uw zoon/dochter/bekende is die u geappt heeft, maar een oplichter? Dan kan dit een onveilig gevoel en schaamte geven. Uw vertrouwen is weg en het kan lang duren voordat dit weer terug is.
Op deze pagina staan een paar korte interviews met mensen die slachtoffer zijn van hulpvraagfraude. Zij vertellen wat dit met hen heeft gedaan. En ze geven tips waarmee u kunt zorgen dat deze vorm van fraude bij u niet gebeurt.
Denkt u dat u slachtoffer bent van hulpvraagfraude? Neem dan contact op met de FHD