Check je date

Bent u op internet aan het daten? Check dan altijd of uw date is wie hij/zij zegt te zijn. Want oplichters zijn ook actief op sociale media en op websites en apps voor dating. Slachtoffers van online datingfraude zijn in 2023 voor gemiddeld €30.000,- opgelicht. Dat blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk.

Dit kunt u direct doen

Check de profielfoto van uw date op Google Afbeeldingen of Yandex. Zo kunt u zien of deze profielfoto ook op andere plekken op het internet staat. Als er een andere naam bij staat, betekent dit dat de foto is gekopieerd. Weet u niet hoe u Google Afbeeldingen of Yandex kunt gebruiken? Bekijk dan dit uitlegfilmpje over Google of bekijk dit uitlegfilmpje over Yandex.

Dit zijn signalen van fraude:

• Uw date overlaadt u vanaf het begin met complimenten en lieve woorden.
• Uw date wil al heel snel verder communiceren via WhatsApp of e-mail.
• Uw date kan niet (video)bellen. Let op: dit is aan het veranderen door artificial intelligence (AI, kunstmatige intelligentie). Kijk ook bij het kopje ‘Wat is datingfraude?’
• Uw date vraagt om geld voor een noodgeval, of
• Uw date zegt dat hij/zij veel succes heeft met beleggen en nodigt u uit dit ook te doen.
• Uw date kan u niet ontmoeten, omdat hij/zij in het buitenland zit (voor een geheime missie).
• Uw date wil niet dat u met anderen over hem/haar spreekt, omdat hij/zij op een geheime missie is.

Twijfelt u aan uw date? Of denkt u dat u slachtoffer bent van datingfraude? Neem dan contact op met de Fraudehelpdesk 

Wat is datingfraude?

Bij datingfraude zijn oplichters actief op sociale media en websites en apps voor dating. Ze zijn op zoek naar mensen van wie ze geld kunnen stelen. Ze maken een vals profiel aan met een profielfoto die ze van internet halen. En ze doen alsof ze mooi, rijk en succesvol zijn. Dan zoeken ze contact met het slachtoffer. Ze overladen hun date met complimentjes, lieve woorden en soms ook cadeautjes. Als ze het vertrouwen van het slachtoffer gewonnen hebben, vragen ze vaak om geld. Eerst een klein bedrag, later steeds grotere bedragen.

Het kan ook zijn dat de oplichters doen alsof ze heel succesvol zijn met beleggen. Dan helpen ze hun date om ook te gaan beleggen. En een steeds hoger bedrag te beleggen. Maar eigenlijk zijn het nep-beleggingen. Het geld dat u betaalt, gaat rechtstreeks naar de oplichters.

Nu artificial intelligence (AI, kunstmatige intelligentie) steeds beter werkt, kunnen oplichters ook beeld en geluid gebruiken. Er komen steeds meer technische mogelijkheden. Hiermee lijkt het alsof u met een bestaande persoon communiceert. Juist daarom is het extra belangrijk dat u goed let op de andere signalen van oplichting. Want het lijkt soms alsof u aan het videobellen of skypen bent met een bestaand iemand. Maar dat betekent niet altijd dat uw date ook werkelijk bestaat.

Hoe zorgt u dat datingfraude bij u niet gebeurt?

1 Houd rekening met oplichting
Probeer er altijd aan te denken dat het een fraudeur zou kunnen zijn.

2 Controleer foto’s die u krijgt
Datingfraudeurs gebruiken vaak foto’s die ze ergens op internet vinden. Daar kunt u achter komen door de foto’s op te zoeken in Google Afbeeldingen of Yandex. Beide websites checken of foto’s ook op andere plekken op internet staan.

3 Stuur geen gevoelige foto’s
Als u zelf foto’s stuurt naar uw partner, dan maakt u zich erg kwetsbaar voor fraudeurs. Zeker als het seksuele afbeeldingen zijn. Deel daarom geen gevoelige informatie, zoals foto’s. Wacht daarmee bijvoorbeeld tot een eerste ontmoeting, om te zien wie deze persoon écht is.

4 Maak nooit geld over
Een oplichter zal vroeg of laat om geld vragen. Zeg hier nooit ja op. Dit geld bent u namelijk kwijt. Bovendien zal uw date steeds weer om nieuwe bedragen vragen.

5 Let op taalfouten
Oplichters in het buitenland die graag een beetje Nederlands willen spreken, gebruiken vaak Google Translate. Helaas voor deze oplichters maakt Google Translate fouten. Let dus goed op taalfouten. Ook als u in het Engels communiceert. Oplichters schrijven bijvoorbeeld het Engelse ik vaak als i in plaats van I. Maar let op: criminelen gebruiken steeds vaker AI (artificial intelligence) zoals ChatGPT. Hiermee kunnen ze hun teksten veel beter maken en komen taalfouten minder voor. Kijk dus ook goed naar de andere waarschuwingen. Vooral punt 7 is een goede manier om te zorgen dat misbruik met behulp van AI bij u niet gebeurt.

6 Vertel uw familie en vrienden over uw date
Voor oplichters is het goed als hun slachtoffers weinig contact met anderen hebben. Zo kunnen ze hun slachtoffers makkelijker overtuigen. Zorg dus dat u niet in zo’n kwetsbare situatie komt. Praat met mensen die u vertrouwt over uw nieuwe contacten.

7 Deel niet te veel persoonlijke informatie op sociale media
Oplichters lijken hun slachtoffers zorgvuldig uit te zoeken. Vooral mensen die een partner hebben verloren of gescheiden zijn, zijn een aantrekkelijk slachtoffer. Hoe weten de oplichters wie gescheiden is? Dat vertellen deze mensen vaak zelf op hun sociale media. Ook daarom is het belangrijk om niet te veel persoonlijke informatie te delen. Uw Facebook-profiel kunt u bijvoorbeeld zo instellen dat onbekenden het niet kunnen zien. Tip 7 is extra belangrijk geworden doordat oplichters nu AI gebruiken (zie tip 5).

Wat doet datingfraude met slachtoffers?

Datingfraude is een vorm van fraude die veel emoties geeft en hard aankomt. Eerst voelde u zich speciaal en geliefd. Toen u contact bleek te hebben met een oplichter, veranderde dit in wantrouwen, boosheid en angst. U schaamt zich dat u niet doorhad dat uw date niet echt was. U kunt gedachten hebben zoals: ‘ik ben ook niks waard, ik had kunnen weten dat niemand mij echt leuk en speciaal vindt’. U verliest uw vertrouwen in mensen en u durft zich niet meer open te stellen voor nieuwe contacten.

Door de schaamte die u voelt, vertelt u anderen niet wat u overkomen is en ervaart u verdriet en eenzaamheid. Bovendien bent u (veel) geld kwijtgeraakt. Hierdoor kunt u geldproblemen krijgen en maakt u zich veel zorgen.

Dit is belangrijk om te onthouden:

• Het is niet uw schuld dat u bent opgelicht. De oplichter is degene die fout zit, u niet.
• Uw gevoelens zijn normaal. U bent niet de enige die dit overkomt en die deze gevoelens heeft.
• Wat u overkomen is, moet u verwerken. Hiervoor kunt u (anoniem) terecht bij Slachtofferhulp.

Twijfelt u aan uw date? Of denkt u dat u slachtoffer bent van datingfraude? Neem dan contact op met de Fraudehelpdesk 

Nog meer weten over datingfraude?

Lees het ervaringsverhaal van Myrthe
Bekijk het filmpje ‘Misdaad zonder bloed’
Luister naar een podcast over datingfraude
Lees wat u kunt doen als u vermoedt dat een vriend(in)/familielid te maken heeft met datingfraude
Deel uw ervaringen in de community van Slachtofferhulp
Bekijk de Netflixdocumentaire The Tinderswindler (alleen mogelijk met een Netflixabonnement)

Lees deze waarschuwing van ACM/ConsuWijzer (NB: het gaat hier eigenlijk niet om fraude. Maar u loopt wel het risico om veel geld kwijt te raken door nepprofielen op dating-websites)