NATIONALE HELPDESK VOOR VRAGEN EN MELDINGEN OVER FRAUDE.

Onze helpdesk zit klaar op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur. Op woensdag vanaf 12.00 uur.
09 okt 2013

Buijink: strafbaarstelling acquisitiefraude goede stap!

Chris Buijink, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), sprak tijdens het 10-jarig jubileum van SafCin, de moederorganisatie van de Fraudehelpdesk.

“Ik wil beginnen om het SafeCin en haar directeur, Fleur van Eck, te feliciteren met het 10-jarige jubileum. Zij heeft vanuit het niets en vooral met veel trekken en sleuren deze professionele organisatie uit de grond weten te stampen.

Maar hoe succesvol ook, eigenlijk wil ik vandaag niet terugkijken op de afgelopen 10 jaar, maar liever vooruitkijken. Hoe kunnen we acquisitiefraude nog beter aanpakken?

Ik heb begrepen dat met acquisitiefraude een fors bedrag gemoeid is. Het SAF en MKB Nederland ramen de schade op 400 miljoen euro per jaar. De impact van acquisitiefraude op de maatschappij is evenwel niet alleen in geld uit te drukken. Slachtoffers lijden er ook psychisch onder. Zij worden overvallen door een gevoel van schaamte, ongeloof en boosheid.

Het blijkt dat het met name MKB’ers zijn die slachtoffer worden van acquisitiefraude. Ik ben wel benieuwd of er ook daadwerkelijk slachtoffers van acquisitiefraude in de zaal zitten?

Het zal u wellicht verbazen, maar ik moet bekennen dat ook de Nederlandse Vereniging van banken in juni van dit jaar slachtoffer is geweest van acquisitiefraude. Een van onze medewerkers werd gebeld door de Gemeentegids met de vraag of de vermelding van vorig jaar ongewijzigd kon worden gecontinueerd. Kosten bedroegen 100 euro. De medewerker zei dat dat goed was, maar dat de persoon die hierover ging maandag weer op kantoor was, dus dat ze maandag nog even terug moest bellen. Dit gesprek werd opgenomen en nog dezelfde week lag er een factuur in de bus.

Wij hebben toen ook de hulp ingeroepen van het meldpunt Acquisitiefraude en daar ook advies gekregen voor de vervolgstappen. Uiteindelijk hebben wij de Gemeentegids een brief gestuurd en gemeld dat wij niet zouden betalen. Tot vandaag de dag hebben wij gelukkig niets meer vernomen. Gewoon weigeren van de betaling blijkt soms ook te werken.

Maar in veel gevallen hebben bedrijven het niet in de gaten en is het geld al overgeboekt. Het gaat daarbij vaak om kleine bedragen. En natuurlijk is het bedrijf dan boos, wij waren ook boos. En je wilt dat deze fraudeurs worden aangepakt. De ervaring leert dat politie en justitie helaas niet warm lopen voor deze vorm van oplichting. Dit komt doordat binnen het huidige strafrechtelijke kader de bewijsbaarheid van het strafrechtelijke karakter van acquisitiefraude een probleem is.

Slachtoffers van acquisitiefraude die daarvan aangifte willen doen bij de politie zullen veelal te horen krijgen dat het een civiele zaak is en dat politie en justitie niets voor hen kunnen betekenen. Acquisitiefraude is namelijk niet strafbaar gesteld als zelfstandig delict. Daarom wordt vaak gemakkelijk – en ik denk te gemakkelijk – gewezen naar de banken om dit probleem op te lossen.

De gedachte daarbij is: als de fraudeur geen bankrekening heeft, dan kan er ook geen fraude plaatsvinden. Maar het voorkomen dat een bedrijf nog langer kan deelnemen aan het bancaire verkeer en de facto zijn bedrijf moet sluiten, is een drastische maatregel.
Daarvoor zal de banken hele goede gronden moeten hebben en dit ook aan de rechter moeten kunnen uitleggen waarom ze dat gedaan heeft.

Laat me over de bancaire positief duidelijk zijn: Banken hebben een belangrijke maatschappelijke rol en willen constructief meewerken acquisitiefraude te voorkomen. Maar banken moeten dit wel op de juiste wettelijke gronden kunnen doen.

Daarom zijn we ook positief over het SP/VVD- initiatief voor een wetsvoorstel om acquisitiefraude als zelfstandig delict strafbaar te stellen en over de plannen van het Europarlement. Zoals Dennis de Jong zojuist al toelichtte wil het Europarlement de mogelijkheid scheppen om collectief verhaal te halen bij een verstuurder van nepfacturen of – contracten. Nu wordt er vaak geen rechtszaak aangespannen omdat de bedragen te klein zijn. Wanneer alle fraudezaken worden gebundeld, gaat het al snel over miljoenen en wordt het wel aantrekkelijk om naar de rechter te stappen.

Verder is het voorstel om te komen tot een nationale vervolgrichtlijnen, zodat politie en justitie de aanpak van acquisitiefraude meer prioriteit gaan geven. Dit zijn voorstellen waar de NVB zich helemaal in kan vinden. Ook wij zijn voorstander van een ketenaanpak.

Ik denk dat Fleur van Eck kan bevestigen dat acquisitiefraudeurs goed georganiseerde criminele organisaties zijn die precies weten waar de mazen van de wet zitten. Samen met alle partijen in de keten, te weten MKB, Veiligheid en Justitie, politie, het Openbaar Ministerie (OM) en het SAF kijken welke maatregelen genomen moeten worden om dergelijke vorm van misleiding van ondernemers tegen te gaan.

En nu even terug naar de banken. Vaak wordt de vraag gesteld: Waarom boeken jullie het gestorte bedrag niet gewoon terug? Net zoals dat bij een ongewenste automatische incasso gebeurt. Het antwoord is eigenlijk simpel. Dat mag een bank niet. Een bevoegd gegeven betalingsopdracht door een klant mag niet teruggeboekt worden. Dit staat zo in de Voorwaarden Betaalrekening. Op zich natuurlijk logisch. Het zou raar zijn als iemand net een auto koopt, het geld daarvoor overboekt, de auto krijgt en vervolgens het geld terug zou laten storten.

Een andere vraag die in dit kader vaak opkomt is: Waarom blokkeren de banken de rekening niet als zij een signaal krijgen dat het fout zit. Als de bank de rekening blokkeert of de relatie beëindigt dan kan de fraudeur ook geen nieuwe slachtoffers maken. Dit klinkt logisch, maar zo eenvoudig is het helaas niet: Ook de bank heeft een verantwoordelijkheid richting zijn klant en kan natuurlijk niet zomaar een rekening blokkeren of beëindigen. Dit kan alleen als er duidelijkheid is dat de rekening misbruikt wordt voor fraude. En daarbij zal de bank een heel sterk dossier moeten hebben, wil hij niet door de klant civielrechtelijk worden aangesproken. Daarom hebben de banken altijd gezegd dat als zij een aantal aangiftes hebben van bedrijven die zijn opgelicht, wij dit nader gaan onderzoeken en waar nodig passende maatregelen zullen nemen.

Anders ligt het bij een recente fraudezaak waarbij een nep-incassobureau met de mooie naam Corpus Justitia, duizenden facturen stuurde met het bericht dat met spoed 129,80 euro overgeboekt moest worden voor eerder verstuurde factuur die nog steeds niet is betaald. Blijft de betaling uit dan zou beslaglegging volgen op huis, auto en bankrekening. Dit is een duidelijk geval van fraude en geen misleiding, zoals het geval bij acquisitiefraude. Hier is het dan ook veel makkelijker voor een bank om maatregelen te nemen.

Nogmaals voor de banken is de integriteit van de bank en de klanten van groot belang. Daarom treffen wij heel veel maatregelen om fraude, witwassen, corruptie en terrorisme te voorkomen.

In dit kader werken we ook aan samenwerkingsovereenkomst voor de aanpak van marktplaatsfraude. Deze fraudevorm heeft de nodige overeenkomsten met acquisitiefraude.

Voor de aanpak van marktplaatsfraude is een landelijk meldpunt Internetoplichting opgericht. Bij dit meldpunt kunnen slachtoffers van marktplaatsfraude aangifte doen. De aanpak gaat uit van een ketenbenadering. Dat wil zeggen preventie in de vorm van voorlichting: potentiële kopers kunnen via de checkfunctie die te vinden is www.mijnpolitie.nl controleren of een bankrekening al eerder bij het meldpunt is gemeld. Daarnaast heeft het OM zich ook gecommitteerd om marktplaatsfraudeurs voor de rechter te brengen.

En de banken willen hierbij ook hun verantwoordelijkheid nemen. We zijn nu bezig met het afsluiten van een convenant met de politie en het OM, zodat er een juridisch kader is waarop de banken de zaken te kunnen ontvangen, waarvan de politie en het OM van mening zijn dat zij op basis van de aangiftes het redelijke vermoeden hebben van oplichting.

Ik denk dat het zeer goed mogelijk is om de aanpak van Acquisitiefraude ook op deze manier vorm te geven.
Acquisitiefraude is een maatschappelijk probleem dat vraagt om een maatschappelijke oplossing! De NVB is graag bereid om dit samen met het SAF, het OM, het ministerie van Veiligheid en Justitie en het MKB concreet uit te werken.”